Mục tiêu (Yêu cầu cần đạt)
- Nêu được các quyền sở hữu tài sản bao gồm quyền chiếm hữu, sử dụng và định đoạt.
- Trình bày được nghĩa vụ của công dân đối với quyền sở hữu tài sản của mình và của người khác.
- Thực hiện tốt nghĩa vụ tôn trọng tài sản của người khác và ý thức được trách nhiệm bồi thường thiệt hại.
Khái quát vấn đề
Quyền sở hữu tài sản là một trong những quyền cơ bản của công dân, bao gồm quyền chiếm hữu, quyền sử dụng và quyền định đoạt. Song song với đó, mỗi người phải có nghĩa vụ tôn trọng tài sản của người khác và của Nhà nước. Bài học này giúp phân định rõ các quyền và giới hạn nghĩa vụ liên quan đến tài sản.
Mạch cốt lõi: Quyền sở hữu tài sản -> Nghĩa vụ của chủ sở hữu -> Nghĩa vụ tôn trọng tài sản của người khác.
- Quyền chiếm hữu: Là quyền của chủ thể tự mình nắm giữ, quản lí, chi phối trực tiếp tài sản.
- Quyền sử dụng: Là quyền khai thác công dụng, hưởng hoa lợi, lợi tức từ tài sản.
- Quyền định đoạt: Là quyền chuyển giao quyền sở hữu, từ bỏ, tiêu dùng hoặc tiêu huỷ tài sản.
Nội dung trọng tâm 1
| Nội dung | Ý nghĩa / Ghi chú |
|---|---|
| Các quyền sở hữu | Mọi công dân đều có quyền sở hữu tài sản bao gồm ba quyền cốt lõi: chiếm hữu, sử dụng và định đoạt. |
| Nghĩa vụ chủ sở hữu | Phải tuân thủ quy định pháp luật, không được thực hiện hành vi trái pháp luật hay xâm phạm lợi ích quốc gia. |
| Nghĩa vụ tôn trọng tài sản | Không được xâm phạm tài sản của cá nhân, tổ chức, Nhà nước và phải bồi thường nếu gây thiệt hại. |
Nội dung trọng tâm 2
- Công dân có toàn quyền khai thác, định đoạt tài sản hợp pháp của mình theo đúng các quy định của pháp luật.
- Chủ sở hữu tuyệt đối không được lợi dụng quyền của mình để xâm phạm lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng hay lợi ích của cá nhân khác.
- Nếu công dân có hành vi gây thiệt hại về tài sản cho người khác thì bắt buộc phải chịu trách nhiệm bồi thường theo luật định.
Lưu ý: Quyền sở hữu tài sản bao gồm ba yếu tố cấu thành nhưng việc thực thi các quyền này luôn bị giới hạn bởi nghĩa vụ không được xâm phạm đến tài sản và lợi ích hợp pháp của người khác.
Tình huống minh họa
Anh C cho người bạn mượn chiếc xe máy. Người bạn lúc này có quyền sử dụng chiếc xe nhưng không có quyền định đoạt (bán hoặc cầm cố). Khi xảy ra va chạm làm hỏng xe, người bạn phải có trách nhiệm sửa chữa, bồi thường thiệt hại cho anh C vì đã vi phạm nghĩa vụ tôn trọng và bảo vệ tài sản của người khác.
Ghi nhớ nhanh
Mọi người có quyền chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản của mình và phải có nghĩa vụ tôn trọng, bồi thường nếu gây thiệt hại cho tài sản người khác.