Mục tiêu (Yêu cầu cần đạt)
- Nêu được khái niệm và nguyên nhân dẫn đến cạnh tranh kinh tế.
- Phân tích được vai trò của cạnh tranh trong nền kinh tế thị trường.
- Nhận diện và phê phán các hành vi cạnh tranh không lành mạnh.
Khái quát vấn đề
Trong nền kinh tế thị trường, sự ganh đua giữa các chủ thể kinh tế để giành lấy ưu thế là điều tất yếu. Quá trình này được gọi là cạnh tranh kinh tế. Hiểu về cạnh tranh giúp chúng ta nắm bắt được động lực phát triển của nền kinh tế và nhận diện được những hành vi kinh doanh không lành mạnh.
Mạch cốt lõi: Khái niệm và nguyên nhân → Vai trò của cạnh tranh → Cạnh tranh không lành mạnh.
- Cạnh tranh kinh tế: Sự tranh đua giữa các chủ thể kinh tế nhằm có ưu thế trong sản xuất, tiêu thụ để thu lợi ích tối đa.
- Nguyên nhân cạnh tranh: Sự tồn tại nhiều chủ sở hữu độc lập và điều kiện sản xuất khác nhau tạo ra năng suất, chất lượng khác nhau.
- Cạnh tranh không lành mạnh: Các hành vi trái pháp luật, chuẩn mực kinh doanh gây thiệt hại cho doanh nghiệp khác hoặc người tiêu dùng.
Nội dung trọng tâm 1
| Nội dung | Ý nghĩa / Ghi chú |
|---|---|
| Tạo động lực phát triển | Môi trường cạnh tranh buộc các chủ thể ứng dụng công nghệ, nâng cao trình độ, thúc đẩy lực lượng sản xuất phát triển. |
| Phân bổ linh hoạt các nguồn lực | Nguồn lực được hướng tới những điều kiện sản xuất tốt nhất để thu lợi nhuận cao nhất. |
| Thỏa mãn nhu cầu xã hội | Góp phần không ngừng hoàn thiện nền kinh tế, thúc đẩy năng lực thỏa mãn nhu cầu xã hội ngày càng cao. |
Nội dung trọng tâm 2
- Là hành vi trái quy định pháp luật, nguyên tắc thiện chí, trung thực, tập quán thương mại.
- Bao gồm các hành vi như: chỉ dẫn nhầm lẫn, gièm pha, gây rối loạn doanh nghiệp khác, xâm phạm bí mật kinh doanh.
- Cần bị phê phán, lên án và ngăn chặn vì gây tổn hại môi trường kinh doanh, thiệt hại cho người tiêu dùng và doanh nghiệp khác.
Cạnh tranh là tất yếu khách quan nhằm giành điều kiện thuận lợi và tránh rủi ro, tuy nhiên cần phải tuân thủ pháp luật, tránh các hành vi cạnh tranh không lành mạnh gây hậu quả xấu cho xã hội.
Tình huống minh họa
Quán trà sữa A và B nằm cạnh nhau. Quán A thường xuyên đổi mới menu và nâng cao chất lượng phục vụ để hút khách. Ngược lại, quán B thuê người tung tin đồn quán A dùng nguyên liệu bẩn. Quán A đang cạnh tranh lành mạnh, còn quán B có hành vi cạnh tranh không lành mạnh cần bị lên án.
Ghi nhớ nhanh
Cạnh tranh là động lực thúc đẩy kinh tế phát triển, nhưng mọi hành vi cạnh tranh trái pháp luật đều phải bị nghiêm trị.