Mục tiêu (Yêu cầu cần đạt)
- Trình bày vai trò cốt lõi của Nhà nước trong kinh tế thị trường.
- Nêu các công cụ chính: pháp luật, chính sách tài khoá – tiền tệ, đầu tư công, bảo vệ người tiêu dùng.
Vai trò của Nhà nước
- Thiết lập khuôn khổ pháp luật; bảo đảm quyền sở hữu, thực thi hợp đồng.
- Ổn định kinh tế vĩ mô: kiểm soát lạm phát, việc làm, tăng trưởng.
- Cung cấp hàng hoá công (quốc phòng, hạ tầng...), sửa chữa thất bại thị trường (độc quyền, ngoại ứng).
- Bảo vệ người tiêu dùng, môi trường; chính sách an sinh xã hội.
Một số công cụ chính sách
| Công cụ | Tác dụng |
|---|---|
| Tài khoá (thuế – chi NSNN) | Điều tiết tổng cầu, phân phối lại; đầu tư công. |
| Tiền tệ | Điều hành lãi suất, cung tiền để ổn định giá cả/hoạt động tín dụng. |
| Pháp luật – kiểm tra – giám sát | Chống gian lận, bảo đảm cạnh tranh lành mạnh; tiêu chuẩn, quy chuẩn. |
Ghi nhớ nhanh
Nhà nước tạo ‘luật chơi’, giữ ổn định và can thiệp khi thị trường tự do không đạt hiệu quả/công bằng.